Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Minister Edukacji o informacje dotyczące uczniów cudzoziemskich w polskim systemie oświaty. Mimo wdrożenia rozwiązań wspierających dzieci z doświadczeniem migracji i uchodźstwa nadal występują wyzwania związane m.in. z barierą językową, integracją oraz przemocą rówieśniczą.
Sytuacja w szkołach
RPD pozytywnie oceniła działania podejmowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, w tym powołanie Zespołu ds. integracji edukacyjnej dzieci będących obywatelami Ukrainy oraz realizację programu „Przyjazna szkoła” na lata 2025–2027. Zwróciła również uwagę na zapewnienie samorządom finansowania edukacji uczniów-uchodźców z Ukrainy poprzez Fundusz Pomocy.
Jednocześnie, na podstawie zgłoszeń indywidualnych oraz danych i raportów organizacji społecznych, RPD wskazała na utrzymujące się wyzwania systemowe. To m.in.: bariera językowa, trudności integracyjne, izolacja społeczna oraz narażenie uczniów cudzoziemskich na przemoc ze strony rówieśników motywowaną uprzedzeniami. Problemem pozostaje także przedwczesne kończenie nauki przez tych uczniów, szczególnie w szkołach ponadpodstawowych.
Realizacja zaleceń NIK
W piśmie z 3 sierpnia 2026 r. Rzeczniczka odniosła się do raportu Najwyższej Izby Kontroli dotyczącego realizacji prawa do nauki przez dzieci ukraińskie w polskich szkołach. NIK oceniła, że w latach 2022–2025 zapewniono warunki prawne, organizacyjne i finansowe umożliwiające naukę dzieciom uchodźczym z Ukrainy. Jednocześnie prezes NIK zwrócił się do MEN m.in. o monitorowanie realizacji obowiązku szkolnego i nauki przez uczniów z Ukrainy oraz ich potrzeb w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej i nauczania języka polskiego.
Rzeczniczka poprosiła MEN o odniesienie się do wskazanych problemów oraz przekazanie informacji o sposobie realizacji zadań wnioskowanych NIK.