Monika Horna-Cieślak wystąpiła do Minister Edukacji z apelem o zmiany w systemie uwzględniania osiągnięć uczniów podczas rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.
Punkty za konkursy
W piśmie z 6 sierpnia 2026 r. Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła uwagę, że obecne przepisy prowadzą do nierównego traktowania uczniów, ponieważ możliwość uzyskania punktów za sukcesy w konkursach i zawodach zależy często od decyzji poszczególnych kuratorów oświaty, a nie rzeczywistej rangi osiągnięcia.
Wystąpienie generalne w sprawie wykazów zawodów
Liczne sygnały od uczniów
Do Biura RPD w ostatnich miesiącach wpłynęły liczne skargi od uczniów, rodziców i trenerów dotyczące braku punktów rekrutacyjnych za wysokie miejsca w konkursach i zawodach o randze ogólnopolskiej oraz międzynarodowej. Analiza przepisów i praktyki kuratoriów oświaty wykazała, że w poszczególnych województwach obowiązują różne zasady tworzenia wykazów konkursów i zawodów uwzględnianych podczas rekrutacji. W efekcie uczniowie z porównywalnymi osiągnięciami mogą być oceniani w odmienny sposób wyłącznie ze względu na miejsce zamieszkania lub właściwość miejscową kuratora oświaty.
Brak jednolitych kryteriów
Rzeczniczka wskazała, że obowiązujące przepisy nie określają jednolitych zasad zgłaszania konkursów ani kryteriów ich kwalifikowania do wykazów publikowanych przez kuratorów oświaty. Poszczególne kuratoria stosują odmienne interpretacje pojęcia „podmiotu działającego na terenie szkoły”. Różnią się także wymaganiami dotyczącymi dostępności, bezpłatności czy organizacji zawodów. Problemem pozostaje również brak jasnych zasad uwzględniania osiągnięć zdobytych w poprzednich latach oraz brak możliwości odwołania się od decyzji o nieuwzględnieniu konkursu w wykazie. Zdaniem RPD prowadzi to do niepewności prawnej oraz podważa zasadę równego dostępu do edukacji.
Rekomendacje RPD
W swoim wystąpieniu RPD zarekomendowała ujednolicenie procedury zgłaszania konkursów i zawodów, opracowanie jednolitych kryteriów ich oceny oraz stworzenie przejrzystego mechanizmu weryfikacji zgłoszeń. Rzeczniczka zgłosiła też postulat wprowadzenia jednolitych zasad uznawania osiągnięć zdobytych w latach wcześniejszych oraz publikowania informacji o konkursach nieuwzględnionych w wykazach wraz z przyczynami takiej decyzji. Najdalej idącą propozycją jest stworzenie przez Ministerstwo Edukacji Narodowej ogólnopolskiego wykazu konkursów i zawodów o randze krajowej i międzynarodowej, który zapewniłby wszystkim uczniom równe zasady przyznawania punktów rekrutacyjnych, niezależnie od województwa.