Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiedziało na wystąpienie Rzeczniczki Praw Dziecka dotyczące sytuacji dzieci KODA (słyszących dzieci niesłyszących rodziców). RPD wskazała na liczne wyzwania edukacyjne, społeczne i emocjonalne tej grupy oraz zaapelowała o pilne działania systemowe.
W wystąpieniu z 6 czerwca 2026 r. Rzeczniczka Praw Dziecka podkreśliła, że dzieci KODA często od najmłodszych lat posługują się zarówno polskim językiem migowym (PJM), jak i językiem polskim. Wychowując się jednocześnie w kulturze osób niesłyszących i słyszących, mogą doświadczać problemów z budowaniem tożsamości oraz poczucia przynależności.
Rzeczniczka Praw Dziecka ponownie apeluje o wsparcie dzieci KODA w szkołach
Odpowiedź MEN
MEN w odpowiedzi z 10 sierpnia 2026 r. wskazało na znaczenie semantyczne dotyczące sytuacji dzieci KODA. Różnica między KODA a CODA dotyczy wieku słyszących dzieci niesłyszących rodziców. KODA (Kids of Deaf Adults) to określenie dla dzieci do 17. roku życia, podczas gdy CODA (Children of Deaf Adults) odnosi się do dorosłych dzieci niesłyszących rodziców. Obydwa terminy odnoszą się do tej samej grupy osób, ale w różnym okresie życia.
Odpowiedź MEN na wystąpienie generalne ws. sytuacji dzieci KODA w systemie edukacji
Resort podkreślił, że jednostki oświatowe zobowiązane są do podejmowania niezbędnych działań w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej czy opiekuńczej, które zapewnią każdemu dziecku i uczniowi warunki niezbędne do rozwoju, podnoszenia jakości pracy jednostki oświatowej.
Rozwiązania systemowe
– Potrzeba dialogu i dostosowań wsparcia uczniów o zróżnicowanych potrzebach wpisuje się w działania Ministerstwa Edukacji Narodowej na rzecz zapewnienia wysokiej jakości edukacji, zgodnej z indywidualnymi predyspozycjami i możliwościami każdego dziecka/ucznia oraz realizowanej przez niego wspólnie z rówieśnikami jak najbliżej miejsca zamieszkania. Obecne rozwiązania systemowe i regulacje prawa oświatowego zapewniają szereg możliwości objęcia wsparciem w systemie oświaty dzieci/uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami – przekazano w odpowiedzi.
Jako aktualne rozwiązania prawno-systemowe wskazano: wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w wieku od urodzenia do rozpoczęcia nauki w szkole, program kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” realizowany w latach 2022–2026, indywidualizację pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach, realizację podstawy programowej kształcenia ogólnego, dostosowanie wymagań edukacyjnych oraz pomoc psychologiczno-pedagogiczną.
Studia podyplomowe
Ponadto MEN zleciło organizację studiów podyplomowych, których ukończenie umożliwia poszerzenie wiedzy i umiejętności przez nauczycieli lub zdobycie nowych, dodatkowych kwalifikacji.
Platforma wsparcie.gov.pl
MEN uruchomiło platformę wsparcie.gov.pl. Znajdują się na niej narzędzia przesiewowe i diagnostyczne, które mogą wspierać w codziennej pracy nauczycieli i specjalistów zatrudnionych w przedszkolach i szkołach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz innych placówkach systemu oświaty. Platforma stanowi ważny krok w kierunku zintegrowanego systemu diagnozy i wspomagania rozwoju dzieci w polskiej oświacie. Wszystkie narzędzia są dostępne online, bezpłatnie i w formie elektronicznej.