Opieka medyczna dla dzieci i młodzieży. Apel RPD po raporcie NIK

u lekarza

Rzeczniczka Praw Dziecka zaapelowała do Ministerstwa Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Narodowego Funduszu Zdrowia i Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie wyników kontroli NIK. Dotyczą profilaktycznej opieki zdrowotnej prowadzonej w ramach podstawowej opieki medycznej dla dzieci i młodzieży.

Z treści raportu wynika, iż lekarze, pielęgniarki i położne podstawowej opieki zdrowotnej w większości przypadków nie zrealizowali pełnego zakresu badań profilaktycznych wynikających z rozrządzenia Ministra Zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej albo wpisy w dokumentacji medycznej nie potwierdzały jego wykonania.

Okoliczności te nie pozwalały wykorzystać profilaktycznej opieki zdrowotnej do monitorowania stanu zdrowia dzieci i młodzieży oraz odpowiednio wczesnego wykrywania poważnych chorób i wad rozwojowych.

Apel RPD

20 sierpnia 2026 r. Monika Horna Cieślak wystąpiła do Ministerstwa Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Narodowego Funduszu Zdrowia i Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie wniosków z wyników kontroli NIK „Profilaktyczna opieka zdrowotna prowadzona w ramach podstawowej opieki medycznej dla dzieci i młodzieży jako miernik oceny stanu zdrowia populacji wieku rozwojowego”.

Wystąpienie do Ministra Zdrowia (PDF, 155 kB)

Wystąpienie do NFZ (PDF, 153 kB)

Wystąpienie do Prezes Naczelnej Izby Lekarskiej (PDF, 152 kB)

Wystąpienie do Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (PDF, 154 kB)

W ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka, w Polsce zbyt mało uwagi poświęca się profilaktyce zdrowotnej, jednocześnie kładąc duży nacisk na medycynę naprawczą. Profilaktyka jest najmniej kosztowną metodą poprawy zdrowia społeczeństwa, które jest istotnym elementem bezpieczeństwa zarówno krajowego jak i międzynarodowego. Dlatego należy szczególnie zadbać o dobrostan zdrowotny dzieci między innymi poprzez profilaktykę i edukację zdrowotną.

Apel do Ministerstwa Zdrowia

Rzeczniczka w piśmie do MZ zwróciła się z prośbą o zapoznanie się z wynikami kontroli NIK i przekazanie stanowiska w zakresie realizacji zadań z obszaru profilaktyki zdrowotnej przez lekarzy POZ, a także wskazanie, jakie działania resort zdrowia podjął i planuje wdrożyć w obszarze profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami małoletnimi.

Rola pielęgniarek i położnych

W piśmie do Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (NRPiP) RPD dostrzegła konieczność wzmacniania i intensyfikowania roli pielęgniarki oraz roli położnej w działaniach na rzecz propagowania tego zakresu opieki zdrowotnej oraz zwiększania zaufania pacjentów (w przypadku małoletnich – także ich rodziców i opiekunów) do ochrony zdrowia.

RPD poprosiła NRPiP o wskazanie stanowiska odnośnie możliwości wsparcia przez samorząd zawodowy pielęgniarek i położonych działań na rzecz rozwoju, promocji i wykonywania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad małoletnimi.

Apel do lekarzy

Rzeczniczka zwrócił się także do lekarzy. W piśmie do Naczelnej Rady Lekarskie (NRL) RPD dostrzegła konieczność wzmacniania i intensyfikowania roli lekarzy w działaniach na rzecz propagowania tego zakresu opieki zdrowotnej. Przypomniała, że lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.

Rzeczniczka poprosiła NRL o wnioski odnośnie raportu oraz wskazanie stanowiska samorządu zawodowego lekarzy na temat działań na rzecz rozwoju i wykonywania podstawowej opieki zdrowotnej nad dziećmi.

Działania NFZ

W piśmie do Narodowego Funduszu Zdrowia Rzeczniczka poprosiła o wskazanie, jakie działania Fundusz podjął i planuje wdrożyć w obszarze profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami małoletnimi