Rzeczniczka Praw Dziecka ponownie zaapelowała do Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej o podjęcie działań mających na celu nadanie opiece wytchnieniowej rangi świadczenia ustawowego.
Monika Horna-Cieślak 5 października 2026 r. przywołała wystąpienie generalne z 3 sierpnia 2026 r., na które do tej pory nie otrzymała odpowiedzi.
Opieka wytchnieniowa w ustawie
Rzeczniczka Praw Dziecka w piśmie z 3 sierpnia 2026 r. do MRPiPS wskazała, że niepełnosprawność i związane z nią działania wspierające państwa należy postrzegać w sposób kompleksowy, w szczególności uwzględniając zarówno potrzeby osób z niepełnosprawnościami, jak i ich rodzin oraz opiekunów dzieci z niepełnosprawnościami.
– Mając na uwadze znaczenie usług opieki wytchnieniowej dla rodzin i opiekunów osób z niepełnosprawnościami zasadne jest podjęcie działań zmierzających do nadania temu wsparciu trwałych podstaw ustawowych – napisała Rzeczniczka.
Długotrwałe działania
Opieka nad dzieckiem z niepełnosprawnością ma charakter długotrwały i wymaga ciągłego dostosowywania zakresu sprawowanego wsparcia do zmieniających się potrzeb dziecka. Wiąże się ona z istotnym obciążeniem organizacyjnym, fizycznym i psychicznym po stronie rodziców oraz opiekunów.
Program „Opieka wytchnieniowa”
Program „Opieka wytchnieniowa”, który stanowi jedną z istotnych odpowiedzi na potrzeby rodzin wciąż nie ma rangi świadczenia ustawowego. Jest aktem wykonawczym m.in. do przepisów ustawy „Za Życiem” oraz ustawy o Funduszu Solidarnościowym, który obliguje Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej do corocznego opracowywania planu działania na rzecz wsparcia osób z niepełnosprawnościami.
Plan co prawda przewiduje realizację konkretnych programów w latach przyszłych, jednak zapewnienie ustawowych podstaw prawnych dla realizacji tego rodzaju usług mogłoby przyczynić się do zwiększenia przewidywalności oraz ciągłości wsparcia udzielanego rodzinom sprawującym codzienną opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami.
Wniosek o działania legislacyjne
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do MRPiPS o kompleksową analizę zagadnienia oraz podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do ustawowego uregulowania usług opieki wytchnieniowej.