Sztuczna inteligencja a prawa człowieka – XVII Warszawskie Seminarium Praw Człowieka  

12 października 2026 r. odbyło się XVII Warszawskie Seminarium Praw Człowieka, zorganizowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Biuro Rzecznika Praw Dziecka reprezentował Damian Strzelecki z Zespołu Edukacji Cyfrowej i Bezpieczeństwa w Sieci.

 

Tegoroczne spotkanie poświęcono wpływowi sztucznej inteligencji na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości i ochronę praw człowieka.

 

Rozwój technologii a ochrona praw człowieka

 

Podczas seminarium podkreślano, że rozwój nowych technologii i ochrona praw podstawowych powinny się wzajemnie uzupełniać. Sztuczna inteligencja stwarza nowe możliwości m.in. w edukacji i administracji publicznej, ale jej wykorzystanie wiąże się również z ryzykiem naruszenia prywatności, dyskryminacji i pogłębiania nierówności społecznych.

 

Zwrócono uwagę na znaczenie odpowiednich regulacji prawnych, w tym unijnego aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act), oraz konieczność dostosowywania przepisów do dynamicznych zmian technologicznych. Podkreślano również odpowiedzialność firm technologicznych za tworzone systemy, potrzebę przejrzystości ich działania i skutecznego nadzoru. Ważne jest, aby rozwój sztucznej inteligencji odbywał się z poszanowaniem praw człowieka i zasad praworządności.

 

Sztuczna inteligencja w wymiarze sprawiedliwości

 

Uczestnicy seminarium wskazywali, że sztuczna inteligencja może usprawniać pracę sądów, wspierać analizę dokumentów i ułatwiać dostęp do informacji prawnych. Jednocześnie podkreślano, że powinna ona wspierać pracę człowieka, a nie zastępować sędziów w podejmowaniu decyzji dotyczących praw i obowiązków obywateli.

 

Zwrócono również uwagę na ryzyko błędów generowanych przez narzędzia AI, w tym nieistniejących orzeczeń i błędnych interpretacji przepisów. Dlatego informacje uzyskane za ich pośrednictwem wymagają dokładnej weryfikacji. Istotnym wyzwaniem pozostaje także ochrona danych osobowych i tajemnicy zawodowej oraz ocena wiarygodności materiałów cyfrowych, które mogą być generowane lub modyfikowane przez sztuczną inteligencję.

 

Odpowiedzialna cyfryzacja i dostępność usług

 

Podczas dyskusji podkreślano konieczność zachowania kontroli człowieka nad procesami decyzyjnymi wspomaganymi przez sztuczną inteligencję. Szczególne znaczenie ma to w sprawach karnych i rodzinnych, w których niezbędna jest indywidualna ocena sytuacji i uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności.