Skip to:

Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Joachima Brudzińskiego w sprawie pełniejszego zabezpieczenia praw małoletnich cudzoziemców, którzy w poszukiwaniu ochrony międzynarodowej stawiają się każdego dnia na polskich granicach. Rzecznik proponuje między innymi umieszczanie na mundurach funkcjonariuszy kamer nagrywających przeprowadzane czynności, analogicznie jak w przypadku funkcjonariuszy Policji.

- Działając w odpowiedzi na niepokojące sygnały o powtarzających się przypadkach naruszania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej prawa dzieci i ich rodziców do złożenia podczas kontroli granicznej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz  w nawiązaniu do moich poprzednich wystąpień, przedstawiam propozycję rozwiązania, które mogłoby przyczynić się do wyeliminowania tego rodzaju nieprawidłowości – podkreślił RPD.

Ze skarg rodzin cudzoziemców  wynika, że  mimo wielokrotnego deklarowania przez nich podczas kontroli granicznej chęci ubiegania się w Polsce o ochronę międzynarodową oraz opisania represji grożących im w kraju pochodzenia, funkcjonariusze Straży Granicznej mieli przez wiele tygodni, a nawet miesięcy uniemożliwiać cudzoziemcom złożenie stosownego wniosku, wydając kolejne decyzje o odmowie wjazdu na terytorium RP.

Rzecznik w wystąpieniach do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w 2017 roku zwracał uwagę, że jedynie zmiana sposobu kontroli granicznej drugiej linii pozwoliłaby na obiektywną weryfikację, która ze stron (Straż Graniczna, czy cudzoziemcy) przedstawia prawdziwy przebieg tych czynności. - Podkreślałem, że sposobem sprawdzenia, czy podczas kontroli nie doszło do naruszenia prawa cudzoziemców nie jest z pewnością notatka urzędowa funkcjonariusza Straży Granicznej. Rodziny, których ten dokument dotyczy nie są zapoznawane z jego treścią, nie mogą także zgłosić do niego zastrzeżeń – wskazuje Marek Michalak.

Zabezpieczenie praw małoletnich cudzoziemców

W sprawie nieprawidłowości podczas kontroli granicznych

W trosce o dzieci na granicy

Propozycja Rzecznika z 2017 roku, aby nagrywać rozmowy funkcjonariuszy Straży Granicznej, przeprowadzane z cudzoziemcami, nie została zaakceptowana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.  Niemal w tym samym czasie, 11 września 2017 r., w wywiadzie dla Polskiego Radia Białystok, Minister Mariusz Błaszczak zapowiedział wprowadzenie pilotażowo kamer na mundurach policjantów, uzasadniając to następująco: To jest rozwiązanie, które będzie dotyczyło drogówki, ale również patroli interwencyjnych. W sytuacji spornej będziemy mieć dowód rozstrzygający, czy doszło do naruszenia prawa, czy też nie w obie strony. To znaczy jest to obiektywne narzędzie, które po pierwsze zdyscyplinuje służbę, a po drugie będzie stanowiło dowód w sprawie, jeżeli ktoś będzie uważał, że został niesłusznie o coś posądzony.

- W pełni zgadzam się z tym stanowiskiem. Chciałbym jednak zwrócić uwagę, że do sytuacji spornych, w których – jak wskazał Minister Błaszczak – słowo jest przeciwko słowu, dochodzi nie tylko w relacjach jednostka - funkcjonariusz Policji, ale także, w relacjach jednostka - funkcjonariusz Straży Granicznej. Bez wątpienia, poziom ochrony praw obywateli przed możliwą arbitralnością funkcjonariuszy nie powinien zależeć, od tego, jaką służbę funkcjonariusze ci reprezentują – argumentuje Marek Michalak.

W ocenie Rzecznika, przyjęcie w ramach służb odpowiedzialnych za kontrolę graniczną drugiej linii rozwiązania analogicznego, jak to stosowane od kilku miesięcy w Policji tzn. umieszczenie na mundurach funkcjonariuszy kamer nagrywających przeprowadzane czynności, pomogłoby wyeliminować z jednej strony – przypadki naruszania praw rodzin cudzoziemców, z drugiej natomiast – zweryfikować, być może nieprawdziwe, zarzuty formułowane pod adresem funkcjonariuszy. Co szczególnie istotne, wprowadzenie tego rozwiązania nie wpłynęłoby negatywnie na długość czynności, które już dziś są przeprowadzane na granicy państwa.

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (PDF)